Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocuğun yaşına ve gelişim seviyesine uygun olmayan şekilde dikkatsizlik, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik gibi uyumsuz davranışları bir arada barındıran ve genelde ilk olarak çocukluk veya ergenlik döneminde fark edilen nöropsikiyatrik bir bozukluktur.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite bozukluğu çocuğun aile ve arkadaş ilişkileri üzerinde olumsuz etkileri olduğu gibi okul başarısını da kötü yönde etkiler. Bu bozukluğa sahip çocuklarda sıklıkla okumayı geç öğrenme ya da öğrenememe, okuduğunu anlamakta ve ifade etmekte zorlanma görülür. Okul kurallarına ve çalışma temposuna ayak uyduramazlar, yaşıtlarından daha hareketlilerdir ve fazla konuşmalarıyla dikkat çekerler. Dürtülerini kontrol etmekte zorlanırlar, sabırsızlardır ve yaptıkları işten çabuk sıkılırlar. Dikkatleri kolayca dağılır, dolayısıyla konsantrasyon eksikliği ve kontrol edilemeyen dürtüler bozukluğun diğer belirtileridir. 

DEHB üç temel başlıktan oluşur:

Dikkat Eksikliği Belirtileri:

  • ·        Ayrıntılara dikkat etmez, sürekli hata yapar.
  • ·        Doğrudan konuşmalarda genellikle dinlemez görünür.
  • ·  Yönergeleri takip edemez, bu yüzden ödev, proje gibi görevleri tamamlayamaz.
  • ·        Zihinsel çaba gerektiren uğraşlara karşı isteksizdir.
  • ·        Sıklıkla eşyalarını kaybeder.
  • ·        Unutkandır.


Hiperaktivite (Aşırı Hareketlilik) Belirtileri:

  • ·        Elleri ayakları kıpır kıpırdır, otururken bile kıpırdanma halindedir.
  • ·       Sınıf gibi uzun süre oturması gereken ortamlarda çoğu zaman yerinde duramayıp oturduğu yerden kalkar.
  • ·   Oynadığı oyun sakin bir biçimde oynanıyorsa odaklanamaz ve bu nedenle ilgisini çekmez.
  • ·        Çoğu zaman hareket halindedir, koşturur, zıplar, tırmanır.
  • ·        Hiç ara vermeden sürekli konuşur.

  • Dürtüsellik Belirtileri:
  • ·        Sorulan soruların sonunu beklemeden cevap vermek ister.
  • ·        İsteklerinin hemen karşılanmasını ister, sırasını beklemekte zorlanır.
  • ·        Düşünmeden hareket eder, eylemlerinin sonuçlarını düşünmez.
  • ·        Başkalarının sözünü keser ya da araya girer.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısının konulabilmesi için üç önemli nokta vardır. Buna göre, bu belirtiler 7 yaştan önce başlamış olmalı, kalıcı ve sürekli olmalı, en az 6 aydır görülmeli ve birden fazla ortamda gözlemlenmelidir.